الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
342
دقائق العلاج ( فارسي )
الترياق سودمند است . اگر از بخار باشد علامتش اين است كه هرگاه غذاهاى بخارآور خورده شود و يا معده پر باشد شدت مىيابد و درمانش اين است كه چغندر را در ظرف مسى مىپزند و بعد آن را قطعهقطعه مىبرند و نبات كوفته بر آن مىپاشند و در ظرفى كه شيبدار است مىگذارند تا آب از آن جارى شود و آن را صبح ناشتا مىآشامند و نيز سفوف الخفقان و جوهر الاشوس براى آن سودمندند . گاهى اين بيمارى از بخارهاى سودائى كه به سر بيمار صعود كرده و سپس به طرف قلب برگشته پيدا مىشود و علاماتش همان نشانيهاى سودا است و ضمنا بيمار اينطور تصور مىكند كه چيزى از سرش به طرف قلبش مىآيد درمان بيمارى همان است كه در بيماريهاى دماغى گفته شد و ضمنا حب - الاصطمحيقون و حب فازهر معدنى و قهوه نافعه براى آن مفيدند و اگر از سببهاى خارجى مانند نوشيدن داروهاى محرك باشد درمانش ترك آن است و اگر از چيزى ترسيده باشد درمانش تسكين و خوردن زنگ آهن است كه با آب ساخته شده و شصت تا يكصد و بيست سانتىگرم آن را مىخورند كه بسيار مفيد است و نيز سفوف الوحشة و سفوف الخفقان سودبخش مىباشند . فصل غش اين بيمارى ( Coma ) در اثر ضعفى است كه از استفراغى قوى يا حركتى سخت ، ترس و يا دردى شديد به انسان دست مىدهد و قلب را به درد مىآورد و روح حيوانى كه در قلب است از آن آزرده مىگردد و بتحليل مىرود يا ممكن است در اثر يك نابهنجارى كه مدتى به طول انجاميده ، هوائى كه در جوف قلب است ، رقيق گردد يا مصيبتى كه به انسان روى مىآورد ، سبب مىشود كه روحش از ظاهر به باطن برود . بههرحال بيمار بدون حس و حركت مىافتد و درمانش تحريك